Szanowny Panie Doktorze,
W odpowiedzi na zadane pytanie uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z art. 5
ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 22 lipca 2006r. o
przekazaniu środków finansowych świadczeniodawcom na wzrost wynagrodzeń
Dz.U.Nr 149 poz. 1076) - zakłady opieki zdrowotnej przeznaczają środki
uzyskane na podstawie tej ustawy na wzrost wynagrodzeń osób zatrudnionych
w tych zoz-ach na podstawie umowy o pracę oraz osób udzielających
świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie umów z zoz-em innych niż umowa o
pracę, z wyłączeniem jednak umów zawartych na podstawie udzielonego
zamówienia na świadczenia zdrowotne w trybie art. 35 ust. 1 pkt. 1, 2a i 3
ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r, o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U.Nr
91, poz. 408 ze zm.).
Z powyższego wynika, że zakład opieki zdrowotnej nie może przeznaczyć
środków finansowych uzyskanych na podstawie tej ustawy z dnia 22 lipca
2006r., na wzrosy wynagrodzeń lekarzy prowadzących grupową praktykę
lekarską w formie spółki cywilnej lub partnerskiej, która wykonuje
świadczenia zdrowotne na podstawie udzielonego przez zoz zamówienia i
zawartej w jego wyniku umowy.
Z szacunkiem
Jacek Marczak
Radca prawny
Bydgoszcz, dnia 09 maja 2001r.

Nr .......

Szan.Pan dr ........
Przewodniczący Zarządu
Oddziału Terenowego OZZL
Przy ..........

W odpowiedzi na zapytanie Pana Przewodniczącego uprzejmie wyjaśniam, że
§ 5 Statutu Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy - po jego zmianie - przewiduje, że Związek zrzesza nie tylko lekarzy zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, lecz także czerpiących środki utrzymania z pracy wykonywanej na innej podstawie niż stosunek pracy. Istotą tej zmiany - zarejestrowanej przez Sąd - było stworzenie dla lekarzy nie pozostających w stosunku pracy możliwości należenia do OZZL, który zgodnie z brzmieniem § 6 Statutu cele swoje określa szeroko, jako obronę praw, godności i interesów lekarzy oraz przywrócenia zawodowi lekarza statusu zawodu wolnego.

W tym kontekście Związek nasz nie jest zainteresowany w ograniczaniu dostępu lekarzy do członkostwa Związku.

Należy przy tym zauważyć, że lekarze nie pozostający w stosunku pracy, a będący członkami OZZL nie mogą oczywiście korzystać z form ochrony, które przewidziane są w Kodeksie pracy dla pracowników, gdyż ich status zawodowy nie jest regulowany przepisami Kodeksu pracy, mogą natomiast - na zasadzie przepisów o pełnomocnictwie - upoważnić Związek do reprezentowania ich w granicach działań określonych w Statucie Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, w szczególności w § § 6 i 7.

Z szacunkiem
Jacek Marczak - radca prawny


Czas pracy lekarzy w zakładach opieki zdrowotnej

Podstawowe normy regulujące czas pracy pracowników zakładów opieki zdrowotnej (w tym lekarzy) zawarte są w rozdziale 4 dz.I ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91 poz. 408 ze zm.).
W szczególności art. 32 g ust. 1 stanowi, że czas pracy pracowników zatrudnionych w zakładzie opieki zdrowotnej nie może przekraczać 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, z tym że czas pracy pracowników (lekarzy) niektórych komórek organizacyjnych (zakładów, pracowni) jest krótszy i nie może przekraczać 5 godzin na dobę i przeciętnie 26 godzin i 15 minut na tydzień.
W zależności od przyjętej organizacji pracy wymiar czasu pracy może być wydłużony nawet do 12 godzin na dobę, tak jednak aby w przyjętym okresie rozliczeniowym czas pracy lekarza nie przekroczył przeciętnie 40 godzin na tydzień, zaś okres rozliczeniowy nie może być dłuższy niż 4 tygodnie a w szczególnie uzasadnionych przypadkach 12 tygodni (art.32 i cytowanej ustawy).
A zatem praca wykonywana ponad dobową normę jest pracą w godzinach nadliczbowych, za którą przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Jeżeli natomiast zastosowano rozkład czasu pracy w wyniku którego wymiar czasu pracy został przedłużony na przykład do 8 godzin na dobę, to pracą w godzinach nadliczbowych będzie praca wykonywana w czasie przekraczającym przeciętną tygodniową normę 40 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.
W omówionym zakresie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy o czasie pracy, gdyż materia ta została wyczerpująco uregulowana w odrębnych przepisach, a mianowicie w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej. Natomiast niektóre przepisy tej ustawy odsyłają do konkretnych artykułów Kodeksu pracy, na przykład art. 32i ust. 2 ustawy o zoz do art. 1294 § 2 Kodeksu pracy, jeżeli chodzi o tryb przedłużenia okresu rozliczeniowego powyżej 4 tygodni. W takiej sytuacji, jak również w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, stosuje się przepisy Kodeksu pracy.


Jacek Marczak
Radca prawny

Bydgoszcz, dnia 03 lutego 2003r.


Bydgoszcz dnia 14 lutego 2000r.

Nr ......

Sz.P. Przewodniczący
Zarządu Oddziału Terenowego OZZL
W ......


W odpowiedzi na zapytanie Pana Przewodniczącego, czy dopuszczalne jest zawieranie umów cywilno-prawnych (kontraktów) na dyżury lekarskie w świetle ostatniej nowelizacji ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wyjaśniam, co następuje:

1. Nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej dokonana ustawą z dnia 22 grudnia 1999r. (Dz.U.z 2000r. Nr 3 poz. 28) polega na:
· dodaniu w art. 18d w ust.1 punktu 4 zawierającego definicję dyżuru medycznego,
· dodaniu w dziale I rozdziału 4 o czasie pracy pracowników zakładu opieki zdrowotnej (art. 32g 32ł)
· dodaniu w dziale II rozdziału 4a o szczególnych uprawnieniach pracowników zatrudnionych w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej.

Powyższa nowelizacja nie zmienia dotychczasowych uprawnień kierownika zakładu opieki zdrowotnej do samodzielnego decydowania o rodzaju umów (o pracy, cywilno-prawne), na podstawie których zatrudnia osoby realizujące w zakładzie udzielanie przezeń świadczeń zdrowotnych. Potwierdzeniem tego jest pozostawienie w niezmienionym brzmieniu art. 35 cytowanej ustawy, przewidującego udzielanie zamówień na świadczenia zdrowotne.

Nadto żaden inny przepis ustawy o ZOZ-ach, ani też innych ustaw nie ogranicza praw kierownika ZOZ w tym względzie.

Rozdział o czasie pracy pracowników ZOZ dotyczy tylko pracowników. Z przepisu art. 32j ust.1 wynika, że pracownicy lekarze i inni mogą być zobowiązani do pełnienia dyżuru medycznego. Oznacza to, że kierownik ZOZ ma możliwość wyboru: czy zawiera umowę o pracę, czy umowę cywilno-prawną.

2. do umów cywilno-prawnych nie mają zastosowania zasady określone w rozdziale 4 działu I ustawy o zakładach opieki zdrowotnej,

3. w przypadku zawarcia umowy o pracę, kierownik może skorzystać z rozwiązania przewidzianego w art. 32j ust. 1, to jest zobowiązać lekarza do pełnienia dyżuru medycznego, lub wybrać inny sposób zapewnienia świadczeń zdrowotnych w tym czasie, na przykład w drodze umowy cywilno prawnej.

Z wyrazami szacunku
Mecenas Jacek Marczak


Bydgoszcz, dnia 21 grudnia 2001r.


Opinia prawna
w związku z zadanymi pytaniami:


1.Czy fakt, że dyżur medyczny pełni lekarz chirurg z pierwszym stopniem
specjalizacji jest uzasadnioną prawnie podstawą aby dyrektor zakładu opieki
zdrowotnej zobowiązał lekarza chirurga z drugim stopniem specjalizacji do
pełnienia "asekuracyjnego" dyżuru "pod telefonem"? Czy dyrektor zakładu opieki, zdrowotnej jest zobowiązany do ustanowienia takiego "asekuracyjnego" dyżuru czy pozostaje to do jego wolnej decyzji?

2.Czy taki "asekuracyjny" dyżur mieści się w definicji "pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych" zawartej w art. 32k Ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i czy powinien on być opłacany zgodnie z tymi przepisami?

3.Czy istniej prawna definicja "nadzoru ordynatorskiego" i czy w jego zakres
wchodzi pełnienie wspomnianej formy dyżuru pod telefonem?

wyrażam następujący pogląd prawny:


Potrzeba pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych , tak zwanego "dyżuru pod telefonem" przez lekarza chirurga z drugim stopniem specjalizacji w czasie pełnienia dyżuru medycznego przez lekarza chirurga z pierwszym stopniem specjalizacji nie wynika z żadnych przepisów prawa, a zatem dyrektor zakładu opieki zdrowotnej nie jest zobowiązany do ustanowienia takiego "dyżuru pod telefonem". Jest to kwestia o charakterze organizacyjnym i zależy od oceny konkretnej sytuacji, w jakiej odbywa się funkcjonowanie dyżurów na danym Oddziale.

Przepisy o czasie pracy, zawarte w szczególności w art. 32g do 32ł ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, przewidują możliwość zobowiązania lekarzy do pełnienia - poza normalnymi godzinami pracy - dyżurów medycznych w zatrudniającym ich zakładzie opieki zdrowotnej (art. 32j), bądź do pozostawania poza tym zakładem w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych (art. 32k). A zatem pozostawanie "pod telefonem" należy zakwalifikować jako tę drugą formę. W związku z tym, w razie pozostawania "pod telefonem", przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50 % stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego (art. 32k ust.2) a w przypadku wezwania do zakładu - jak za czas pełnienia dyżuru medycznego (art. 32k ust.3).

Przepisy nie używają określenia "nadzór ordynatorski". Faktycznie, nadzór taki można wiązać z funkcją kierowniczą ordynatora, polegającą na realizowaniu interesów pracodawcy i reprezentowaniu go wobec podległego personelu, a także ze sferą leczenia chorych na oddziale, w ramach czego podejmuje podstawowe decyzje i inne działania mające zapewnić należyte udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz bezpieczeństwa pacjentów.

Pełnienie funkcji ordynatora nie ogranicza obowiązków i uprawnień płynących z art. 32j i 32k ustawy o zoz, gdyż obowiązki wynikające z cytowanych przepisów polegają na świadczeniu, bądź gotowości do świadczenia czynności lekarza a nie osoby zarządzającej Oddziałem.

Nie stoi temu również na przeszkodzie treść art. 135 §1 Kodeksu pracy, przewidujący obowiązek wykonywania, w razie konieczności, pracy poza normalnymi godzinami pracy prawa do oddzielnego wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych między innymi przez kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych, co najmniej z kilku względów:
- przepis art. 32k jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów Kodeksu pracy o czasie pracy,
- nie chodzi tu o pracę w charakterze ordynatora, lecz o czynności lekarza,
- przepis art. 135 § 1 Kodeksu pracy używa sformułowania "w konieczności, co oznacza, że nie może to być stałą praktyką,
- w omawianym przypadku nie chodzi o wynagrodzenie z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, lecz o wynagrodzenie przewidziane w szczególnych przypadkach i w wysokości, określonych w art. 32k ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.


Bydgoszcz, dnia 25 czerwca 2001r.


Nr .....

Sz.P. ...........
Przewodniczący Oddziału Terenowego OZZL
...................


W odpowiedzi na zapytanie Pana Przewodniczącego w sprawie interpretacji art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994r. ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw, w brzmieniu dodanym ustawą z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie powyższej ustawy, wyjaśniam, co następuje:
Przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika, o którym mowa w art. 4a ustawy z dnia 16.12.1994r. w wysokości nie niższej niż 203 złote miesięcznie odnosi się, - zgodnie z tym przepisem - do pełnego wymiaru czasu pracy, co oznacza pracę w ramach obowiązującej miesięcznej normy czasu pracy. Tymczasem dyżur medyczny, jak to wynika z art. 18d ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej,(Dz.U.Nr 91 poz. 408 z późn.zm.) jest wykonywaniem czynności zawodowych przez lekarza poza normalnymi godzinami pracy. Jest to więc dodatkowe zadanie robocze wykonywane za odrębnym (dodatkowym) wynagrodzeniem w wysokości ustalonej na zasadach określonych w art. 32j ust. 4 - 6 ustawy o zoz-ach, które to zadanie może, lecz nie musi być zlecone lekarzowi i to w różnym rozmiarze, w granicach do 8 dyżurów miesięcznie.
Zatem przyznanie kwoty co najmniej 203 złote nie obejmuje odrębnego wynagrodzenia za dyżury medyczne.
Przyrost wynagrodzenia w rozumieniu cytowanego wyżej art. 4a stanowi ustawową podwyżkę wynagrodzenia w oznaczonej minimalnej kwocie 203 złote, nie może więc być realizowany w formie dodatku do wynagrodzenia, lecz winien być traktowany jak każda inna podwyżka wynagrodzenia (nie nakazana ustawą).
Z wyrazami szacunku

Jacek Marczak - radca prawny


Bądź na bieżąco

Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco.

i icon

Zarzad krajowy OZZL

ul. Gdańska 27, 85-005 Bydgoszcz

mail icon

+48 52 372 08 83

ozzl@ozzl.org.pl