Bydgoszcz, dnia 29 listopada 2001r.

Pytania prawne:

1.
Czy przepisy dotyczące wystawiania recept na leki refundowane przez lekarzy, a zwłaszcza rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 maja 2001 r w sprawie recept lekarskich ( Dz. U. Nr 51 ) oraz inne przepisy dotyczące wykonywania zawodu lekarza i funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej oraz powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego upoważniają dyrekcje zakładów opieki zdrowotnej do zobowiązania lekarzy zatrudnionych w tych zakładach do składania oświadczenia o treści jak niżej?

2.
Czy odmowa podpisania przez lekarza Oświadczenia jak niżej może być skuteczną prawnie podstawą do wyciągnięcia konsekwencji służbowych wobec tego lekarza przez dyrekcję zakładu opieki zdrowotnej.

Oświadczenie:

Oświadczam, że:

1. Będę ponosić pełną odpowiedzialność za ordynowanie leków, materiałów medycznych, środków leczniczych i pomocniczych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz uwzględnieniem zasady nie przekraczania granic potrzeby koniecznej w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie recept lekarskich - Dz. U. Nr 51.
2. Recepty refundowane będę wystawiać zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa określającymi sposób, tryb ich wystawiania oraz wzór. Recepty będą opatrzone pieczęcią zgodną ze wzorem określonym przez Regionalną Kasę Chorych.
3. W przypadku wystawienia recepty nie spełniającej warunków refundacji zobowiązuję się do zwrotu należności za zakwestionowane przez kasę chorych wystawione recepty z przyczyn wymienionych w pkt 1 i 2.

ODPOWIEDŹ

W odpowiedzi na powyższe pytania i przedstawionej treści "Oświadczenia" w kwestii ordynowania leków i wystawiania recept, przedstawionego lekarzom do podpisu przez Dyrekcję SP ZOZ wyjaśniamy co następuje:

Zaopatrzenie w leki i materiały medyczne przysługuje osobom ubezpieczonym na podstawie recepty wystawionej przez lekarza, a w środki pomocnicze i lecznicze środki techniczne - na zlecenie lekarza. Kryteria udzielania ubezpieczonym świadczeń zdrowotnych wynikających między innymi z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 06 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ("...w ramach środków finansowych posiadanych przez Kasę Chorych i powinny odpowiadać aktualnej wiedzy i praktyce medycznej") oraz z art. 4 ustawy z dnia 05. 12. 1996r. o zawodzie lekarza ("...zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz należytą starannością").

Nadto - w ramach stosunku pracy - lekarz ma obowiązek stosować się do poleceń przełożonych, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę (art. 100 § 1 Kodeksu pracy). Odpowiedzialność materialną pracowników regulują przepisy Kodeksu pracy (art. 114 - 127). Żaden z tych przepisów nie przewiduje składania w tym zakresie szczególnych oświadczeń, poza przypadkiem przyjęcia przez pracownika mienia z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się.

Nie istnieje zatem podstawa do żądania od lekarzy złożenia oświadczenia o treści, jak w przedstawionym załączniku. Co najwyżej ZOZ - jeżeli uzna to za potrzebne - może zawiadomić lekarzy (przypomnieć im) o ich obowiązkach.

Niezależnie od tego warto zwrócić uwagę, że powołane w pkcie 1 oświadczenia przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 maja 2001r. w sprawie recept lekarskich określają jedynie sposób i tryb wystawiania recept a nie ingerują w zasadność ordynowania leków. Wypada też zauważyć, że sformułowanie o "nieprzekroczeniu granic koniecznej potrzeby" przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych zostało wykreślono z art. 4 ust. 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w wyniku jej nowelizacji z dnia 20 lipca 2001r.

Nadto wyjaśniam, że nawet podpisanie oświadczenia o tej treści nie pozwala zakładowi pracy na potrącenie ustalonej przez niego, czy też przez Kasę Chorych kwoty, a jedynie mogłoby być podstawą do żądania jej zapłaty. W razie odmowy zapłaty przez lekarza, to ZOZ musiałby wystąpić do Sądu i dochodzić wskazanej kwoty oraz udowodnić, że poniósł szkodę w takiej właśnie wysokości i to wskutek nienależytego wykonania przez lekarza jego obowiązków.

Zarząd Krajowy OZZL - na podstawie opinii prawnej radcy prawnego Jacka Marczaka